Bununla belə, ADUO proqramının özünə hər keçən gün daha çox sual yaranır; bir neçə gün əvvəl Red Bull Racing-in rəhbəri Loran Mekis narazılığını bildirmişdi və onu anlamaq mümkündür, çünki Red Bull Powertrains mühərrik bölməsi tərəfindən istehsal olunan daxiliyanma mühərrikləri (DYM) FİA tərəfindən aparılmış ölçmələrə görə ən güclü hesab olunub. Nəticə etibarilə Milton Kins komandası əsas rəqiblərindən fərqli olaraq DYM-i təkmilləşdirmək hüququnu almayacaq.
“Şübhəsiz ki, DYM-in effektivliyini necə qiymətləndirdiyiniz barədə tam aydınlığa ehtiyac var, – deyə Mekis narazılığını ifadə edib. – Əmin olmalısınız ki, bu reytinq düzgün tərtib edilib… Biz rəqiblərimizdən üstün olduğumuzu göstərən tək bir nümunə belə görmürük, nəinki onları davamlı olaraq qabaqlamağımız barədə danışmaq”.
Bu gün Britaniyanın The Race nəşri eyni mövzuda məqalə dərc edib ki, onu, demək olar ki, tam məzmunu ilə gətirməyə dəyər, çünki o, ADUO-da nəyin səhv olduğunu daha yaxşı anlamağa imkan verir.
Formula1-in mürəkkəbliyi, eyni zamanda, onun cəlbedici xüsusiyyətlərindən biridir və açıq-aydın absurd mənbədir. Sonuncunun nümunəsi ADUO proqramıdır, çünki onun nəticəsində çempionat iştirakçıları V6 mühərriklərini işləyib hazırlayarkən kimin işi ən zəif alınmışdır barədə mübahisə etməyə başlayırlar.
ADUO “əlavə modernizasiya və təkmilləşdirmə imkanları” kimi şərh olunur və bu, ən yaxşı niyyətlərlə Formula1 qaydalarına daxil edilmiş bir mexanizmdir. Lakin bu, “cəhənnəmə aparan yol ən yaxşı niyyətlərlə döşənib” deyiminin növbəti nümunəsinə çevrilib.
Məsələ ondadır ki, müasir güc qurğularının məhsuldarlığını daxiliyanma mühərriki yox, onların elektrik komponentləri müəyyən edir. Eyni zamanda, batareyaların effektivliyi və proqram təminatının keyfiyyəti kimi göstəricilər də dəyişə bilər və mühərrik istehsalçıları öz mühərriklərini hazırlayarkən bunların hamısını nəzərə alıblar, buna görə də onların parametrlərində müəyyən fərqlilik qaçılmazdır.
ADUO-nun növbəti qüsuru odur ki, FİA yalnız daxiliyanma mühərriklərinin fırlanma momentini ölçür, halbuki federasiyanın mütəxəssisləri güc qurğularının digər çoxsaylı göstəriciləri barədə də məlumatlara malikdirlər. Beləliklə, bu təbii olaraq çoxölçülü bir məsələdir, lakin onun həllinə yanaşma mümkün qədər sadələşdirilib və təkölçülüləşdirilib.
Bunun üçün FİA-nı ittiham etmək düzgün olmazdı, baxmayaraq ki, federasiya müəyyən dərəcədə baş verənlərə görə məsuliyyət daşıyır. Lakin aydındır ki, avtomobil istehsalçıları və onların nümayəndələri böyük rol oynayırlar.
“Biz müxtəlif variantlar təklif edirdik, çünki təzyiq, turbinlərin diametrləri, temperatur rejimləri və s. kimi parametrlər də nəzərə alınmalı idi, – deyə apreldə FİA-nın təkoturacaqlı maşınlar üzrə yarış direktoru Nikolas Tombasis izah etmişdi. – Amma güc qurğuları istehsalçıları o zaman vahid mövqe tutub bizim sadə yanaşmalar tətbiq etməyimizi tələb etdilər. Başlanğıcdan hər kəsi razı salan budur ki, yalnız güc ölçüləcək – və indi də elə edilir”.
İlkində çox mürəkkəb olan məsələni sadə həll yolu ilə həll etməyə çalışmaq həmişə uğursuzluğa məhkumdur, çünki belə yanaşma müxtəlif oyunlara yol açır. Və bu, avtomobil konsernlərinin kaprizlərinə uymaqla Formula1-in böyük səhvə yol verdiyinin daha bir nümunəsidir.
Avtomobil istehsalçıları Formula1-ə fayda gətirir, yalnız idmana pul qoyduqları üçün yox, həm də onların iştirakı tamaşaçı marağını artırır. Lakin onlara xoş gəlmək üçün həddindən artıq güzəştə getmək yanlış və təhlükəli təcrübədir.
Bu, növbəti nəsil güc qurğuları üçün qaydalar hazırlanarkən nəzərə alınmalıdır – avtokonsernlərə Formula1-i şantaj etməyə imkan verilməməlidir, çünki onların çempionatı tərk etməklə hədələməyi adət halına çevrilib. Əks halda, F1 yenidən doğuşdan gələn bir sıra qüsurları olan mühərriklərlə üzləşəcək.
Əgər FİA daha qətiyyətli mövqe tutub effektivliyin ölçülməsi üçün daha düzgün metodologiyanı tələb etsəydi, yəqin ki, Formula1-də vəziyyət indi daha normallaşmış olardı və ADUO ətrafındakı mübahisələr daha az olardı.
Əgər Red Bull Powertrains tərəfindən istehsal olunan mühərriklər həqiqətən ən yaxşıdırsa – və indiyə qədər onların nə dərəcədə effektiv olduğunu dəqiq demək mümkün deyil – onda onların inkişaf etdiriciləri hər cür tərifə layiqdir. Lakin məhz bu komanda üçün mənfi nəticələrə səbəb olub.
Əgər onlar effektivlik reytinqində səhvən birinci yerdədirlərsə, onda ADUO proqramının əsaslandığı bütün metodologiya kökündən yanlışdır.
Yarış traslarının kənarında aparılan siyasi oyunlar Formula1-in ayrılmaz hissəsidir, lakin mürəkkəb məsələlərin həllinə yanaşmaların həddindən artıq sadələşdirilməsi müxtəlif manipulyasiya və sui-istifadə imkanları yaradır, paddok daxilində qarşılıqlı inamı zəiflədir və onun kənarında təəccüb doğurur.
