Formula1-də məni çoxdan qıcıqlandıran bir sıra məqamlar var və Madriddəki yeni avtodromda keçirilən ilk yarış bunu əyani şəkildə nümayiş etdirib.
Əvvəlcə virtual təhlükəsizlik maşını – VSC rejimindən başlayaq.
Razıyam, trasda maşın dayanan kimi hər dəfə real Təhlükəsizlik Maşını çıxarmaqdan bu daha yaxşıdır, amma əslində sürücülər sarı bayraq və ya ikili sarı bayraq qaydalarına əməl etməli olsaydılar və eyni zamanda, sadə cəza sanksiyaları ardıcıl şəkildə tətbiq olunsaydı, onda VSC rejimini o qədər də tez-tez tətbiq etməyə ehtiyac qalmazdı.
Ancaq biz belə hallarla qarşılaşırıq və bunlar yarışlara zərər vurub.
Lando Norris heç bir halda Madrinqdə qələbəni əldən verməməli idi, o buna layiq deyildi. McLaren sürücüsü sadəcə lider olduğu üçün İspaniya Qran Prisinin gedişinə tam nəzarət edib, amma Kimi Antonellini uduzub. Bundan sonra, hətta şəxsi hesabın lideri də etiraf edib: “Yarışda qalib gəlməyimiz əladır, amma bu mənim istədiyim kimi baş vermədi. Hesab edirəm ki, bu gün qələbəyə Lando layiq idi”.
Norris Medium təkərlərlə start alıb, pouldan liderliyə yüksəlib, kifayət qədər yaxşı fərq yaradıb, amma 14-cü dövrənin sonunda, pit-leynə giriş xəttini keçəndən sonra, yarış direktoru VSC rejimi elan edib, çünki Ləns Stroll trasda dayanıb.
Norrisin rəqibləri ciddi vaxt itkisi olmadan pit-stop ediblər, amma VSC rejimi qüvvədən çıxarılıb ki, hazırkı dünya çempionu növbəti dövrədə eyni üstünlükdən yararlana bilməyib.
Amma sadə bir düzəliş etmək olar və bunun üçün, hətta qaydaları dəyişməyə də ehtiyac yoxdur: VSC tətbiq olunanda bütün sürücülər ən azı bir dəfə start-finiş düzlüyündən keçməli olurlar.
Beləliklə, bütün sürücülərin minimal vaxt itkisi ilə pit-stop etmək imkanı olacaq və eyni zamanda, uğur/uğursuzluq kimi amilin yarışın nəticəsinə təsiri aradan qalxır.
Axı bənzər qayda real təhlükəsizlik maşını trasa çıxanda da tətbiq olunur: o, pit-leynə qayıdanda sürücülərə start-finiş xəttinədək ötməyə icazə verilmir.
Norris qələbəni başqa səbəblərə görə əldən verə bilərdi, amma Madriddə onun yarışda qalib gəlmək şansı sadəcə əlindən alınıb, halbuki bunda ümumiyyətlə onun günahı olmayıb.
Mən bir sual vermək istəyirəm: belə vəziyyətdən yarışın nəticəsinə təsir göstərmək üçün qəsdən istifadə oluna bilərmi? Bu dəfə belə olmayıb, amma mövsümün sonunda xallar hesablanmağa başlayanda və bir neçə sürücünün göstəricisi təxminən eyni olanda, çox güman ki, bu mövzuya qayıtmaq lazım gəlib.
Kimsə deyə bilər ki, belə tədbir nəzəri olaraq trasda mübarizənin getdiyi dövrələrin sayını azalda bilər, amma Madriddəki vəziyyəti xatırlasaq, bu sadəcə VSC rejiminin əlavə 20 saniyə davam etməsi demək olardı, ona görə də fərq böyük olmazdı.
Qırmızı bayraqlar problemi
Mənə xoş gəlməyən başqa bir məqam da qırmızı bayraqların sıralanma turu zamanı göstərilməsidir. Sessiyanın dayandırılmasına səbəb olan sürücü, maşını təmir tələb etmirsə, demək olar ki, ciddi zərər görmür, amma sürətli dövrədə olanlar cəhdlərini yarımçıq saxlamağa məcbur olur və nəticədə bir təkər dəstini boş yerə sərf edib.
Niyə bunu elə etmək mümkün deyil ki, qırmızı bayraq qaydası yalnız start-finiş xəttindən qəza yerinədək qüvvədə olsun? Onda sürətli dövrədə olan sürücülər öz cəhdlərini başa vura bilərdilər.
Əgər trasa tibbi avtomobil buraxmaq lazımdırsa, o hər halda pit-leyn-dən çıxır, yəni qırmızı bayraq zonasının artıq başladığı yerdən.
Əlbəttə, maşınları start-finiş xətti ilə qəza yeri arasında olan sürücülər yenə də bir təkər dəstini itirib, amma burada köhnə bir həqiqəti xatırlamaq olar: hamını eyni anda razı salmaq onsuz da mümkün deyil. Heç olmasa, belə yanaşmada bəzən kimisə sevindirmək mümkün olub.
Qırmızı bayraqların çıxmasına səbəb olan sürücünün cəzasına gəlincə, Formula2-də sıralanma turunun gedişinin neytrallaşdırılmasına səbəb olan istənilən sürücünün bütün sıralanma dövrələri ləğv olunur. Şəxsən mən hesab edirəm ki, bu, bir qədər ifrat yanaşmadır, amma belə sürücünün ən yaxşı dövrəsinin silinməsi tam ədalətli olardı. Bundan növbəti sessiyaya yüksəlmək, hətta qəza final seqmentində baş veribsə, start mövqeyi də asılı ola bilərdi.
Bundan başqa, qırmızı bayraqlar yarışın gedişində göstərilirsə, düşünmürəm ki, sürücülərə başqa tərkibli təkərlərə keçməyə icazə verilməsi və bunun iki fərqli tərkibli təkərdən məcburi istifadə tələbinin yerinə yetirilməsi sayılmaması düzgün yanaşmadır.
Təkərləri zədələnmə və ya deşilmə riskini azaltmaq üçün dəyişmək olar, amma bu halda hamı bərabər şərtlərdə olacaq. Deməli, biz yenə də təsadüf amilinin yarışın yekunlarına təsirini azalda bilərik, çünki kimlərsə qırmızı bayraqlardan əvvəl pit-stop edib, kimlərsə isə bunu etməyib.
