FİA bolidlərin çəkisini 80 kq azaltmağı planlaşdırır

2026-cı il mövsümü hələ başa çatmayıb, amma Formula1-də artıq V8 mühərriklərinə qayıdış barədə düşünürlər. Bu barədə FİA prezidenti Muhəmməd ben Sulayem də bu yaxınlarda növbəti dəfə danışıb. Gələcək dəyişikliklər kontekstində maşınların çəkisinin əhəmiyyətli dərəcədə azaldılması məsələsinə də baxılır.

Hazırda icazə verilən minimum çəki 768 kq-dır, lakin yeni nəsil maşınlar təxminən 80 kq daha yüngül olmalıdır – ən azı, federasiyanın mütəxəssisləri bunun tam real hədəf olduğunu hesab edirlər;

Onların fikrincə, son iki onillikdə maşınlar təxminən 200 kq ağırlaşıb, amma təhlükəsizlik standartlarının artırılmasına yönəlmiş qərarların payına cəmi 40 kq düşür – söhbət Halo sistemindən, şassinin yan hissələrinin möhkəmləndirilməsi tədbirlərindən, həmçinin toqquşma zamanı enerjini udan xüsusi struktur elementlərindən gedir.

Maşınların çəkisinin azaldılması üç əsas istiqamətdə nəzərdə tutulub, o cümlədən güc qurğuları da daha yüngül olmalıdır.

“Biz üstləmə təzyiqini əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq niyyətindəyik, – deyə The Race-ə müsahibəsində FIA-nın biryerlik yarış maşınları üzrə direktoru Niko Nikolas Tombazis bildirib. – Bu, mühərrikin daxilindəki təzyiqi azaltmağa və turbokompressorun ölçülərini kiçiltməyə imkan verəcək. Mühərrikin giriş və çıxış sistemlərinin konstruksiyasını ciddi şəkildə sadələşdirməyi planlaşdırırıq, çünki hazırda bu, spagettini xatırladan çox mürəkkəb kollektorlar sistemidir.

Egzoz qazlarının çıxarılması sistemləri də onların uzunluğu nəzərə alınaraq sazlanır, buna görə də biz onları daha qısa və xeyli sadə etməyi planlaşdırırıq. Gələcəkdə güc qurğularında batareyalar qalacaq, amma daha kiçik olacaq, müvafiq olaraq MGU-K motor-generatoru da kiçiləcək. Əgər onun ölçüləri azalarsa, çox güman ki, onu mühərrikin yan tərəflərindən birində yerləşdirmək mümkün olacaq və bu da ümumi kompaktlığı artıracaq.

Şassinin qabaritlərindən danışsaq, 2021-ci ildə olduğu ölçülərə qayıtmayacağıq və 13 düymlük təkərlərdən söhbət getmir, amma hər halda maşınların ölçüləri bir qədər kiçiləcək”.

Tombazis təkərlərdən təsadüfən danışmır, çünki 2022-ci ildə 13 düymlük təkərlərdən 18 düymlüklərə keçid baş verəndə təkcə bunun hesabına maşının çəkisi təxminən 25 kq artıb.

Çəkinin azaldılması üzrə üçüncü tədbirin mahiyyəti ondan ibarətdir ki, müasir maşınlara şassi konstruksiyasını daha möhkəm edən bəzi komponentlər lazım deyil, eləcə də aerodinamik asqının ağır və iri elementlərinin bir hissəsini daha kiçik və yüngül etmək mümkündür.

“Təkcə çəkinin azaldılması hesabına maşınlar dövrələri təxminən iki yarım saniyə daha sürətli keçə biləcək, – deyə Tombazis əlavə edib. – Deməli, biz aerodinamik asqının ölçülərini kiçəldə, aerodinamik yüklənməni azalda bilərik və bu da təkərlərin daha səmərəli işləməsinə kömək edəcək.

Bütün bu tədbirlər kompleksini həyata keçirsək, çəkini 700 kq-dan da aşağı sala bilərik. Eyni zamanda başa düşürük ki, müzakirələr zamanı bəzi sahələrdə müəyyən mənfi tərəflər üzə çıxacaq – bu isə o deməkdir ki, müəyyən kompromislərə getməli olacağıq”.

Tombazis həmçinin vurğulayıb ki, daha az qənaətcil V8 mühərriklərinə keçidə baxmayaraq, yarış ərzində yanacaq doldurulmasının geri qaytarılması məsələsi gündəmdən tam çıxarılıb. Təkcə ona görə yox ki, bu, təhlükəsizlik və xərclərin artması ilə bağlı qaçılmaz nəticələr doğurur – komandalar yanacaq doldurulmasına qəti şəkildə qarşıdırlar və hesab edirlər ki, bu, yarışların tamaşa dəyərinə zərər vurur.

Bu mövzunun davamı olaraq o deyib: “Biz müxtəlif variantları müzakirə edirik və hələ heç bir yekun qərar qəbul olunmasa da, turbindən tam imtina etmək istəmirik. İstəyirik ki, mühərriklər səmərəli qalsın. Daxiliyanma mühərriklərinin gücü artarsa, bu, yanacaq sərfiyyatının yüksəlməsinə gətirib çıxaracaq, amma bu artım nəhəng olmayacaq.

Bizə elə gəlir ki, bütün digər tədbirlər hesabına əldə edilən qənaət yanacaq sərfiyyatındakı artımı birmənalı şəkildə üstələyəcək. Yəqin ki, maşınlara 20, bəlkə də 25 kq çox yanacaq lazım olacaq, amma əgər bununla yanaşı yarışın startında onlar, məsələn, 80 kq yüngül olacaqlarsa, bu artıq xeyli yaxşı olacaq”.

FIA yeni texniki reqlamentə keçidlə bağlı bütün məsələlər üzrə komandalar, avtomobil istehsalçıları və sürücülərlə məsləhətləşmələri davam etdirir, bu keçid isə 2031-ci ildən gec olmayaraq baş verməlidir. Bu mövsümün vacib dərslərindən biri ondan ibarətdir ki, qüvvədə olan reqlament məhz onun hazırlanmasında avtomobil konsernlərinə həddən artıq fəal rol verildiyi üçün həddindən artıq mürəkkəb alınıb, amma hamı anlayır ki, çempionat iştirakçılarının rəyini nəzərə almamaq olmaz.

“Onlar həmişə şikayət edəcəklər, amma buna baxmayaraq, onlara qulaq asmaq vacibdir, – deyə bu həftə FIA prezidenti Muhəmməd ben Sulayem bildirib. – Onları sadəcə görməzlikdən gəlib demək olmaz: “Xeyr, biz sizə qulaq asmırıq, nə alacaqsınızsa, onu da alacaqsınız”.

Bu maşınları sürücülər idarə edəcəklər, ona görə də məhz onların rəyini nəzərə almaq daha vacibdir”.

Federasiya prezidenti ümid edir ki, FIA bütün komandaların və güc qurğusu istehsalçılarının rəylərini topladıqdan sonra yeni reqlament artıq bir neçə aydan sonra az-çox konkret konturlar qazanacaq. Eyni zamanda o hesab edir ki, bu reqlamentə keçidi artıq 2030-cu ildə reallaşdırmaq mümkün olacaq.

,